Mała aktualizacja
do końca listopada 2026
Obowiązuje na najbliższe 2 lata. Ministerstwo Klimatu i Środowiska rekomenduje, żeby przy tej aktualizacji urzędy „przećwiczyły” korzystanie z bazy CEEB.
Dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego
System zarządzania POP i PDJP
Kompleksowy system zarządzania Programem Ochrony Powietrza i Planem Działań na rzecz Jakości Powietrza — brakujące ogniwo między Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków a tabelami POP. Nasze rozwiązanie to cyfrowy bliźniak CEEB dla potrzeb POP: liczy emisje z danych CEEB i dostarcza gotowe raporty do POP i PDJP wraz z pełną kompatybilnością z programem Czyste Powietrze.
Rozwiązanie opracowane przez Opolskie Centrum Zarządzania Projektami. Wdrożone w województwie opolskim.
Kontekst
Dlaczego akurat teraz aktualizacja Programu Ochrony Powietrza jest problemem
Duża aktualizacja
w przyszłym roku
Obowiązuje na kolejnych 6 lat. Ma się już w pełni opierać na danych emisyjnych wywodzących się z bazy centralnej — CEEB.
Problem
CEEB nie liczy emisji
Baza CEEB zawiera dane o budynkach i źródłach ogrzewania, ale nie zawiera wyliczonych emisji. Bez nich nie da się zbudować tabel POP: emisji w gminach, liczby źródeł do wymiany, wymaganej redukcji.
Rozwiązanie
Cyfrowy bliźniak CEEB dla potrzeb POP — moduł liczący emisje, którego brakuje w bazie centralnej
Metodyka i system, wdrożone w województwie opolskim, po zaimportowaniu bazy CEEB wyliczają emisje w rozbiciu na gminy i zwracają gotowe tabele wymagane w POP.
- 1
Import bazy CEEB
Dane o budynkach i źródłach ogrzewania trafiają do systemu w jednolitym schemacie, z identyfikacją TERYT.
- 2
Moduł liczący emisje
Autorska metodyka wylicza emisje PM10, PM2,5, B(a)P oraz pozostałych zanieczyszczeń w rozbiciu na gminy i typy źródeł.
Otwórz kalkulator emisji →
- 3
Tabele POP i raporty
System generuje tabele wymagane w Programie Ochrony Powietrza: emisje w gminach, źródła do wymiany, redukcje.
Wdrożenia referencyjne
Województwo Opolskie
System wdrożony na potrzeby Programu Ochrony Powietrza dla woj. opolskiego. Zasilany bazą CEEB, generuje tabele emisji w rozbiciu na gminy oraz wspiera operatorów Czystego Powietrza w JST.
Dane CEEB w praktyce gminy
Korzyści używania modułu liczącego emisje z CEEB
CEEB to najpełniejsza baza źródeł ciepła w Polsce, ale dane surowe nie odpowiadają na pytania, które stawia POP i mieszkaniec. Moduł liczący emisje zamienia rekordy CEEB w konkretne liczby, mapy i decyzje dla urzędu gminy.
Bez modułu liczącego emisje
CEEB pokazuje tylko deklaracje o źródłach ciepła — bez wyliczonych emisji, bez agregacji do granic gminy, bez powiązania z celami redukcyjnymi POP. Gmina musi ręcznie przeliczać wskaźniki, godzić kody TERYT i budować dane do sprawozdań od zera przy każdej aktualizacji.
Z modułem liczącym emisje
Te same dane CEEB są automatycznie przeliczone na emisje PM10, PM2,5 i B(a)P w rozbiciu na gminę i obręby — gotowe do wklejenia do tabel POP, do rozmowy z mieszkańcem i do planowania kolejnych programów wymiany źródeł ciepła.
Sprawozdawczość POP i PDJP
Gotowe tabele emisji na gminę i typ źródła w formacie wymaganym przez urząd marszałkowski. Nie trzeba budować własnego modelu ani zamawiać eksperckich obliczeń przy każdej aktualizacji programu.
Priorytetyzacja wymian kotłów
Moduł pokazuje, w których obrębach koncentrują się stare źródła i największa emisja — gmina wie, gdzie najpierw kierować dotacje Czystego Powietrza i własne programy wymian.
Uzasadnianie wniosków o dofinansowanie
Twarde dane emisyjne wspierają wnioski do WFOŚiGW i NFOŚiGW: pokazujemy skalę problemu w gminie i spodziewaną redukcję po planowanych działaniach.
Rozmowa z mieszkańcem i radą gminy
Mapa i liczby są czytelne dla nietechnicznych odbiorców. Wójt, burmistrz i radni mają konkretne argumenty w dyskusji o kosztach i tempie wymian źródeł ciepła.
Skąd bierzemy dane: CEEB (GUNB) → identyfikacja TERYT → autorska metodyka emisji (wskaźniki KOBiZE/EEA, walidacja w woj. opolskim) → tabele POP i warstwy mapowe.
System
System zarządzania jakością powietrza — wdrożony w województwie opolskim
Ten sam moduł, który wylicza emisje z bazy CEEB, obsługuje pełny cykl wymiany źródeł ciepła: od identyfikacji budynków wymagających interwencji, przez planowanie budżetu, aż po raportowanie realizacji do POP oraz do programu Czyste Powietrze. Każdy kafelek prowadzi do odpowiedniego raportu w Metabase.
Warstwa mapowa
Widok emisji i potencjału wymiany schodzący do poziomu gminy oraz pojedynczego budynku (identyfikacja TERYT).
Otwórz raport →Symulacja budżetu
Scenariusze wymiany źródeł ciepła wraz z automatycznym wyliczeniem kosztu oraz efektu redukcji emisji.
Otwórz raport →Raporty POP
Gotowe tabele wymagane w Programie Ochrony Powietrza — bez konieczności ręcznego przepisywania danych.
Otwórz raport →Rejestr źródeł
Ewidencja źródeł ciepła w rozbiciu na budynki, gminy i klasy emisyjne, z pełną integracją z bazą CEEB oraz identyfikacją TERYT.
Moduł systemu
Przejdź do środowiska demonstracyjnego →Dostęp udostępniany na wniosek Urzędu Marszałkowskiego — środowisko demonstracyjne z danymi dla województwa zachodniopomorskiego.
Korzyści · jak zacząć
Korzyści dla Urzędów Gmin w Województwie Świętokrzyskim
Gotowe tabele do POP
Automatyczne wyliczenie emisji z bazy CEEB — bez ręcznego przepisywania z operatów.
Symulacja budżetu
Dowolny scenariusz wymiany źródeł ciepła — wraz z kosztami i redukcją PM10 oraz PM2,5.
Zgodność systemowa
TERYT, katalog źródeł spójny z programem Czyste Powietrze, WCAG 2.1, RODO.
Dane per gmina
Widok schodzący do poziomu gminy — wsparcie dla operatorów programu Czyste Powietrze.
Sprawozdawczość AAQD i NEC
Raporty w formacie oczekiwanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Unię Europejską.
Krótki czas wdrożenia
Instancja demonstracyjna dla województwa uruchamiana w kilka tygodni od decyzji.
Jak rozpocząć współpracę
- Zapoznanie się ze środowiskiem demonstracyjnym systemu wymiany kotła.
- Prezentacja scenariuszy przygotowana dla województwa świętokrzyskiego.
- Podpisanie porozumienia o zasileniu instancji danymi CEEB dla województwa.
Dla kogo
System dla dwóch szczebli administracji
Urząd Marszałkowski
Aktualizacja POP na podstawie danych CEEB, raporty wojewódzkie, scenariusze budżetowe dla całego województwa oraz sprawozdawczość do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Unii Europejskiej.
- · gotowe tabele emisji do POP
- · symulacja budżetu wymiany
- · sprawozdawczość AAQD / NEC
Urzędy gmin
Dane per JST: rejestr źródeł w gminie, potencjał wymiany, wsparcie dla operatorów programu Czyste Powietrze w województwie świętokrzyskim.
- · widok „moja gmina” z podziałem na budynki
- · kompatybilność z Czystym Powietrzem
- · raporty do konsultacji z mieszkańcami
Symulacja budżetu — na danych referencyjnych
Wybór scenariusza — system wylicza budżet i efekt redukcji
Poniższe wyliczenia oparto na publicznych danych z wdrożenia w województwie opolskim: ok. 65 tys. domów jednorodzinnych nadal ogrzewanych kotłami klasy 4 i niższej, 25,7 tys. umów w programie Czyste Powietrze z dofinansowaniem ~800 mln zł (WFOŚiGW w Opolu, 2024) oraz efektami z Opola — redukcja ok. 80 t pyłów rocznie po wymianie kopciuchów za ~12 mln zł dotacji od 2017 r.
Scenariusz A · minimum
≈ 260 mln zł
Wymiana 20 tys. najstarszych kopciuchów w 5 najbardziej zanieczyszczonych powiatach. Szacowana redukcja PM10 o ~25 %.
Koszt jednostkowy ~13 tys. zł / źródło (średnia dotacji Czyste Powietrze, poziom podstawowy).
Scenariusz B · rekomendowany
≈ 650 mln zł
Wymiana 50 tys. źródeł klasy < 3 do 2030 r. — spójne z harmonogramem uchwały antysmogowej. Redukcja PM10 o ~55 %.
Skala odpowiada dotychczasowemu tempu WFOŚiGW Opole (~5 tys. umów rocznie) × 10 lat.
Scenariusz C · pełny
≈ 1,1 mld zł
Wyeliminowanie wszystkich ~65 tys. kopciuchów do 2032 r. Redukcja PM10 o ~78 %, wygaszenie stref przekroczeń.
Wariant zgodny z celami Programu Ochrony Powietrza i dyrektywy AAQD.
Źródła: WFOŚiGW w Opolu (podsumowanie programu Czyste Powietrze, czerwiec 2024), Samorząd Województwa Opolskiego (sprawozdanie z POP, marzec 2026), Urząd Miasta Opola (efekty wymiany kopciuchów), GUS. Po zasileniu systemu danymi CEEB dla województwa świętokrzyskiego scenariusze zostaną wyliczone na danych rzeczywistych.
Zgodność i standardy
Zgodność z wymogami formalnymi administracji publicznej
AAQD i NEC
Dyrektywy UE o jakości powietrza (AAQD) oraz o krajowych pułapach emisji (NEC / EPPD). Obowiązki, które jeszcze nie są w pełni wdrożone w prawie krajowym, ale nasze raporty są przygotowane pod ich sprawozdawczość.
RODO
Moduł wymiany kotła operuje na danych osobowych beneficjentów. System zapewnia rozliczalność dostępu, minimalizację danych oraz szyfrowanie w tranzycie i w spoczynku.
WCAG 2.1
Strona spełnia wymogi dostępności: przełącznik wysokiego kontrastu, regulacja rozmiaru czcionki, poprawna semantyka HTML, widoczny focus, opisy alt, dostępność z klawiatury.
TERYT
Wszystkie jednostki terytorialne (województwo, powiaty, gminy, obręby, ulice) identyfikowane kodem TERYT — spójnie z bazą CEEB i raportami GUS.
CEEB ↔ Czyste Powietrze
Uspójniony katalog źródeł ogrzewania. Dane zebrane na potrzeby POP są od razu przygotowane do wykorzystania w programie Czyste Powietrze — bez ponownego mapowania.
Bezpieczeństwo
Środowisko produkcyjne oparte o infrastrukturę spełniającą wymogi Krajowych Ram Interoperacyjności. Logi dostępu, kopie zapasowe, kontrola uprawnień na poziomie JST.